KINO FILIPINSKIE
Podczas ka偶dej edycji festiwalu przybli偶amy polskiej widowni filmy z odleg艂ych, prawie nieznanych w Polsce kinematografii. Dotychczas pokazali艣my m.in. filmy o tematyce buddyjskiej, obrazy nowych mistrz贸w japo艅skiej sztuki filmowej czy tw贸rczo艣膰 najwybitniejszego re偶ysera Afryki – Haile Gerimy.
W tym roku zaprezentujemy kinematografi臋 z Filipin - 艣wiatow膮 rewelacj臋 ostatnich lat. Rokrocznie kilkana艣cie film贸w filipi艅skich zapraszanych jest na najwi臋ksze 艣wiatowe festiwale filmowe – w Berlinie, Cannes, Toronto czy Wenecji. Na 5. Festiwalu Filmy 艢wiata Ale Kino! zaprezentujemy 3 najwa偶niejsze filmy filipi艅skie ostatniego roku. Kino filipi艅skie, maj膮ce bogat膮 tradycj臋, prze偶ywa obecnie renesans, 艣wi臋c膮c triumfy na najwi臋kszych festiwalach filmowych na 艣wiecie.
Do po艂owy lat 80. przemys艂 filmowy na Filipinach by艂 niezwykle rozwini臋ty, produkowano setki film贸w. Wraz z upadkiem rz膮d贸w Ferdinanda Marcosa (1966- 1986), kino w tym kraju znikn臋艂o, by na przestrzeni ostatnich kilku lat odrodzi膰 si臋.
Jednym z g艂贸wnych przedstawicieli nowego kina filipi艅skiego jest Brillante Mendoza. Jego „Kinatay” na ostatnim festiwalu w Cannes zdoby艂 nagrod臋 za najlepsz膮 re偶yseri臋. Po projekcji dosta艂 10-minutow膮 owacj臋 na stoj膮co, wprawiaj膮c w zachwyt m.in. Seana Penna i Quentina Tarantino. Zaledwie cztery miesi膮ce p贸藕niej, najnowszy obraz Mendozy, Babcia, pokazany zosta艂 na festiwalu w Wenecji (organizatorzy czekali na ten film do ostatniej chwili). Film zosta艂 owacyjnie przyj臋ty i uchodzi艂 za faworyta do Z艂otego Lwa. Rok temu Mendoza prezentowa艂 w Cannes „Serbis” (pokazywany na 4. Festiwalu Filmy 艢wiata Ale kino!).
49-letni Brillante Mendoza zacz膮艂 kr臋ci膰 filmy zaledwie cztery lata temu, a ma ich ju偶 na koncie dziewi臋膰! Swoje kino okre艣la mianem „fi lipi艅skiego realizmu”. Kr臋ci bez dodatkowego o艣wietlenia, a aktorom bardzo cz臋sto daje jedynie zarys sceny, kt贸r膮 ma zamiar nakr臋ci膰, pozwalaj膮c im na swobodn膮 improwizacj臋. „Opowiadam historie, kt贸rych mainstreamowy re偶yser nigdy by nie pokaza艂. Nie robi臋 film贸w dla chleba” – m贸wi re偶yser – „ciesz臋 si臋 z mo偶liwo艣ci robienia film贸w w spos贸b niezale偶ny. /.../ Nie robi臋 film贸w, by osi膮gn膮膰 sukces komercyjny, tylko dlatego, 偶e to moja pasja.”
Innym czo艂owym tw贸rc膮 z Filipin jest Lav Diaz, wielki wizjoner kina, kt贸rego tw贸rczo艣膰 por贸wnywana jest z takimi mistrzami jak: Bela Tarr, Theo Angelopulos czy Jonas Mekas. Obok Mendozy to najbardziej p艂odny i ceniony obecnie filipi艅ski re偶yser. Powszechnie uznawany za „ojca chrzestnego” Nowego Kina Filipi艅skiego, Diaz to prawdziwy cz艂owiek renesansu. Nie tylko re偶yseruje i pisze scenariusze do swoich fi lm贸w, ale tak偶e je produkuje oraz jest autorem zdj臋膰. Poza tym jest poet膮, kompozytorem, projektantem ubra艅 oraz aktorem. Jako m艂ody cz艂owiek obejrza艂 film „Maynila: Sa mga Kuko ng Liwang” filipi艅skiego tw贸rcy Lino Brocka, kt贸ry wywar艂 na nim ogromne wra偶enie. Wielokrotnie powtarza艂 w wywiadach, 偶e ten obraz otworzy艂 mu oczy na si艂臋, jak膮 posiada film i dlatego postanowi艂 po艣wi臋ci膰 si臋 tworzeniu kina artystycznego. Szybko okrzykni臋to Diaza nast臋pc膮 Lino Brocka, por贸wnuj膮c go tak偶e do innych filipi艅skich re偶yser贸w: Ishmaela Bernala, Mike de Leona czy Peque Gallagi, kt贸rzy w swoich filmach pokazywali trawi膮ce filipi艅sk膮 spo艂eczno艣膰 bol膮czki.
Diaz – wielki eksperymentator – specjalizuje si臋 w eposach 6–8 godzinnych. Jego epicki poemat Melancholia, kt贸ry pokazany zostanie na 5. F艢AK,trwa 8 godzin.
Podczas 5. FESTIWALU FILMY 艢WIATA ALE KINO! zaprezentowane zostan膮 3 najwa偶niejsze filmy filipi艅skie ostatniego roku.
BABCIA - premiera polska
Lola • re偶. Brillante Mendoza • Filipiny 2009 • 115’
MFF Wenecja 2009
Film opowiada o dw贸ch kobietach, kt贸re d藕wigaj膮 konsekwencje morderstwa: wnuk jednej z nich jest ofiar膮, drugiej — domniemanym zab贸jc膮. Obydwie, pozbawione niemal 艣rodk贸w do 偶ycia, desperacko szukaj膮 pieni臋dzy – jedna, aby zap艂aci膰 za przyzwoity poch贸wek, druga, by wydosta膰 wnuka z wi臋zienia. W pewnym momencie ich drogi przecinaj膮 si臋.
KINATAY - premiera polska
re偶. Brillante Mendoza • Filipiny 2009 • 105’
MFF Cannes 2009 — nagroda za re偶yseri臋
Kinatay to wyj膮tkowo brutalna anatomia zbrodni pope艂nionej na prostytutce. Z jednej strony to opowie艣膰 odra偶aj膮ca, z drugiej — zniewalaj膮ca, przykuwaj膮ca uwag臋 widza, nie daj膮c mu chwili wytchnienia. Mednoza przedstawia opart膮 na autentycznych wydarzeniach, histori臋 m艂odego studenta, kt贸ry wkracza na 艣cie偶k臋 z艂a.
MELANCHOLIA - premiera polska
re偶. Lav Diaz • Filipiny 2008 • 450’
MFF Wenecja 2008 — Venice Horizons Award
MFF Saloniki 2009
Sk艂adaj膮ca si臋 z trzech cz臋艣ci Melancholia opowiada o tr贸jce bohater贸w – zakonnicy, prostytutce i jej alfonsie, staj膮c si臋 8-godzinn膮 medytacj膮 na temat mi艂o艣ci, 偶ycia i cierpienia. Film zrealizowany w konwencji naturalistycznej, w艂膮cznie z odwa偶nymi scenami erotycznymi.